📘 Artikull Mësimor – Gramatika dhe temat e Mësimit 4: „Në Zyrë“
Hayford Amedji-Dela Anyidoho

🔹 Lernziele / Objektivat e të Mësuarit:
- Sich über Zuständigkeiten von Ämtern informieren / Të informoheni mbi kompetencat e zyrave administrative
- Auskünfte auf Ämtern erfragen und Auskünfte geben / Të kërkoni dhe të jepni informacione në zyrat administrative
- Über Familienstrukturen und Angehörige sprechen / Të flisni për strukturat familjare dhe të afërmit
- Formulare ausfüllen und Anträge stellen / Të plotësoni formularë dhe të bëni kërkesa
🔹 Wortschatz / Fjalori:
- Ämter (z.B. Bürgeramt, Standesamt, Finanzamt) / Zyrat administrative (p.sh., Zyra e Qytetarëve, Zyra e Gjendjes Civile, Zyra e Financave)
- Familie (z.B. Eltern, Kinder, Geschwister, Ehepartner) / Familja (p.sh., prindër, fëmijë, vëllezër e motra, bashkëshortë)
- Formulare (z.B. Anmeldeformular, Antragsformular) / Formularët (p.sh., formular regjistrimi, formular kërkese)
🔹 Grammatik / Gramatika:
1. Genitiv bei Namen / Gjenitiv me emrat
Erklärung: Der Genitiv wird verwendet, um Besitz oder Zugehörigkeit auszudrücken. Bei Eigennamen (Personennamen) wird der Genitiv meist durch Anhängen eines -s gebildet. Endet ein Name bereits auf einen Zischlaut (wie -s, -ss, -ß, -z, -x, -ce), wird stattdessen ein Apostroph (‘) angehängt. Der Name steht im Genitiv immer vor dem Nomen, auf das er sich bezieht.
Shpjegimi: Gjenitivi përdoret për të shprehur posedim ose përkatësi. Me emrat e përveçëm (emrat e personave), gjenitivi formohet kryesisht duke shtuar një -s. Nëse një emër tashmë përfundon me një tingull fishkëllues (si -s, -ss, -ß, -z, -x, -ce), atëherë shtohet një apostrof (‘). Emri në gjenitiv gjithmonë qëndron para emrit, me të cilin lidhet.
Beispiele / Shembuj:
- Das ist Peters Pass. (Der Pass von Peter) / Kjo është pasaporta e Pjetrit. (Pasaporta e Pjetrit)
- Das ist Annas Adresse. (Die Adresse von Anna) / Kjo është adresa e Annës. (Adresa e Annës)
- Das ist Hans’ Formular. (Das Formular von Hans – wegen des ‘s’ am Ende des Namens) / Ky është formulari i Hansit. (Formulari i Hansit – për shkak të ‘s’ në fund të emrit)
- Das ist Max’ Auto. (Das Auto von Max – wegen des ‘x’ am Ende des Namens) / Kjo është makina e Maksit. (Makina e Maksit – për shkak të ‘x’ në fund të emrit)
2. Die Indefinitpronomen „alles, etwas, nichts“ / Përemrat e papërcaktuar „alles, etwas, nichts“
Erklärung: Diese Indefinitpronomen werden verwendet, um sich auf eine unbestimmte Menge oder Sache zu beziehen.
Shpjegimi: Këta përemra të papërcaktuar përdoren për t’iu referuar një sasie ose gjëje të papërcaktuar.
- alles: Bezieht sich auf eine gesamte, nicht näher bestimmte Menge oder Situation (gjithçka, të gjitha). “Alles” kann dekliniert werden, insbesondere im Dativ als “allem” (z.B. nach allem, mit allem). Im Nominativ und Akkusativ bleibt es “alles”. I referohet një sasie ose situate të tërë, të papërcaktuar (gjithçka). “Alles” mund të lakohet, veçanërisht në rasën dhanore si “allem” (p.sh., pas gjithçkaje, me gjithçka). Në rasën emërore dhe kallëzore mbetet “alles”.
- Beispiele: Hast du alles verstanden? (Akkusativ) / Von allem Guten wünsche ich dir das Beste. (Dativ) / Alles ist bereit. (Nominativ) Shembuj: A i kuptove të gjitha? (Kallëzore) / Nga e gjitha e mira të uroj më të mirën. (Dhanore) / Gjithçka është gati. (Emërore)
- Beispiele: Hast du alles verstanden? (Akkusativ) / Von allem Guten wünsche ich dir das Beste. (Dativ) / Alles ist bereit. (Nominativ) Shembuj: A i kuptove të gjitha? (Kallëzore) / Nga e gjitha e mira të uroj më të mirën. (Dhanore) / Gjithçka është gati. (Emërore)
- etwas: Bezieht sich auf eine unbestimmte, kleine Menge oder Sache (diçka, pak). “Etwas” wird nicht dekliniert und bleibt in allen Fällen unverändert. I referohet një sasie ose gjëje të papërcaktuar, të vogël (diçka, pak). “Etwas” nuk lakohet dhe mbetet i pandryshuar në të gjitha rasat.
- Beispiele: Möchtest du etwas trinken? (Akkusativ) / Mit etwas Glück schaffen wir das. (Dativ) / Etwas ist hier nicht richtig. (Nominativ) Shembuj: Dëshiron diçka për të pirë? (Kallëzore) / Me pak fat, do t’ia dalim. (Dhanore) / Diçka këtu nuk është në rregull. (Emërore)
- Beispiele: Möchtest du etwas trinken? (Akkusativ) / Mit etwas Glück schaffen wir das. (Dativ) / Etwas ist hier nicht richtig. (Nominativ) Shembuj: Dëshiron diçka për të pirë? (Kallëzore) / Me pak fat, do t’ia dalim. (Dhanore) / Diçka këtu nuk është në rregull. (Emërore)
- nichts: Bezieht sich auf das Fehlen von allem (asgjë). “Nichts” wird ebenfalls nicht dekliniert und bleibt in allen Fällen unverändert. I referohet mungesës së gjithçkaje (asgjë). “Nichts” gjithashtu nuk lakohet dhe mbetet i pandryshuar në të gjitha rasat.
- Beispiele: Er hat nichts gesagt. (Akkusativ) / Von nichts kommt nichts. (Dativ) / Nichts ist unmöglich. (Nominativ) Shembuj: Ai nuk tha asgjë. (Kallëzore) / Nga asgjëja nuk vjen asgjë. (Dhanore) / Asgjë nuk është e pamundur. (Emërore)
3. Nebensätze mit „wenn“ / Fjalitë e varura me „wenn“
Erklärung: Nebensätze mit „wenn“ leiten Konditionalsätze (Bedingungssätze) oder temporale Sätze (Zeitsätze) ein. Das konjugierte Verb steht im Nebensatz immer am Ende. Der Nebensatz kann vor oder nach dem Hauptsatz stehen.
Shpjegimi: Fjalitë e varura me „wenn“ futin fjali kushtore ose fjali kohore. Folja e zgjedhur qëndron gjithmonë në fund të fjalisë së varur. Fjalia e varur mund të qëndrojë para ose pas fjalisë kryesore.
Wenn als Konditionalsatz (Bedingung): Hier drückt „wenn“ eine Bedingung aus, unter der etwas geschieht oder geschehen würde (comparable to “if” in English).
„Wenn“ si fjali kushtore (Kusht): Këtu „wenn“ shpreh një kusht, nën të cilin diçka ndodh ose do të ndodhte (e krahasueshme me “if” në anglisht).
Struktur / Struktura:
Hauptsatz + , wenn + Subjekt + … + konjugiertes Verb.
Wenn + Subjekt + … + konjugiertes Verb + , + Verb + Subjekt + … (Hauptsatz).
Beispiele / Shembuj:
- Ich gehe zum Bürgeramt, wenn ich den Termin habe. Unë shkoj në zyrën e qytetarëve, nëse kam terminin.
- Wenn Sie die Unterlagen haben, können Sie den Antrag stellen. Nëse i keni dokumentet, mund të bëni kërkesën.
- Er ruft mich an, wenn er Hilfe braucht. Ai më telefonon, nëse ka nevojë për ndihmë.
Wenn als Temporalsatz (Zeit): Hier drückt „wenn“ aus, dass zwei Handlungen gleichzeitig oder kurz nacheinander stattfinden, oder dass eine Handlung wiederholt stattfindet (comparable to “when/whenever” in English).
„Wenn“ si fjali kohore (Kohë): Këtu „wenn“ shpreh se dy veprime ndodhin njëkohësisht ose shkurt pas njëri-tjetrit, ose se një veprim ndodh vazhdimisht (e krahasueshme me “when/whenever” në anglisht).
Struktur / Struktura:
Hauptsatz + , wenn + Subjekt + … + konjugiertes Verb.
Wenn + Subjekt + … + konjugiertes Verb + , + Verb + Subjekt + … (Hauptsatz).
Beispiele / Shembuj:
- Ich fülle das Formular aus, wenn ich Zeit habe. Unë plotësoj formularin, kur kam kohë.
- Wenn ich in der Stadt bin, vizitoj shpesh bashkinë. Kur jam në qytet, shpesh vizitoj bashkinë.
- Immer wenn ich zum Amt gehe, muss ich lange warten. Gjithmonë kur shkoj në zyrë, më duhet të pres gjatë.