Hayford Amedji-Dela Anyidoho

📘 Öğrenme Makalesi – Dilbilgisi ve 3. Ders Konuları: “Taşınıyoruz.”

---

🔹 Themen / Konular:

• Wohnungssuche / Daire arama
• Wohnungseinrichtung / Daire döşeme
• Nachbarschaft / Komşuluk

---

🔹 Grammatik / Dilbilgisi:

1. Wechselpräpositionen: Akkusativ vs. Dativ / Fiiller„liegen, stehen, hängen, sitzen“ ile „legen, stellen, hängen, setzen“ arasındaki fark

Erklärung / Açıklama: Wechselpräpositionen

Wechselpräpositionen sind Präpositionen, die je nach Kontext entweder den Dativ oder den Akkusativ regieren. Der Schlüssel zum Verständnis ist die Frage, ob eine Bewegung zu einem Ort hin (Akkusativ, wohin?) oder das Verweilen an einem Ort (Dativ, wo?) ausgedrückt wird.

Wechselpräpositionen (iki yönlü edatlar), bağlama göre Dativ ( hali) veya Akkusativ ( hali) alan edatlardır. Anlamanın anahtarı, bir yere doğru hareketin (Akkusativ, nereye?) mi yoksa bir yerde kalışın (Dativ, nerede?) mı ifade edildiğidir.

Verben mit Dativ (statisch, wo? – eine Position beschreiben)Diese Verben beschreiben, dass sich etwas oder jemand bereits an einem bestimmten Ort befindet.
Bu fiiller, bir şeyin veya birinin belirli bir yerde zaten bulunduğunu tanımlar. Dativ ile Kullanılan Fiiller (statik, nerede? – bir konumu tanımlar):

• liegen (lag, gelegen) – yatmak (örn. düz bir yüzeyde)
• stehen (stand, gestanden) – durmak (örn. dik konumda)
• hängen (hing, gehangen) – asılı olmak (örn. duvarda, havada asılı)
• sitzen (saß, gesessen) – oturmak (örn. bir sandalyede)

Beispiele / Örnekler:

• Das Buch liegt auf dem Tisch. (Kitap nerede duruyor? Masanın üzerinde.) Kitap masanın üzerinde yatıyor.
• Die Vase steht auf dem Regal. (Vazo nerede duruyor? Rafın üzerinde.) Vazo rafın üzerinde duruyor.
• Das Bild hängt an der Wand. (Resim nerede asılı? Duvarın üzerinde.) Resim duvarın üzerinde asılı.
• Die Katze sitzt auf dem Sofa. (Kedi nerede oturuyor? Kanepenin üzerinde.) Kedi kanepede oturuyor.

Verben mit Akkusativ (dynamisch, wohin? – eine Bewegung zu einem Ort hin beschreiben):Diese Verben beschreiben eine Handlung, bei der etwas oder jemand an einen bestimmten Ort gebracht wird.
Bu fiiller, bir şeyin veya birinin belirli bir yere konulmasını veya taşınmasını ifade eden bir eylemi tanımlar. Akkusativ ile Kullanılan Fiiller (dinamik, nereye? – bir yere doğru hareketi tanımlar):

• legen (legte, gelegt) – yatay olarak koymak (bir şeyi düz bir yere koymak)
• stellen (stellte, gestellt) – dikey olarak koymak/dikmek (bir şeyi dik bir yere koymak)
• hängen (hängte, gehängt) – asmak (bir şeyi bir yere asmak)
• setzen (setzte, gesetzt) – oturtmak/oturmak (birini/kendini bir yere oturtmak)

Beispiele / Örnekler:

• Ich lege das Buch auf den Tisch. (Kitabı nereye koyuyorum? Masanın üzerine.) Kitabı masaya koyuyorum.
• Sie stellt die Vase auf das Regal. (Vazoyu nereye koyuyor? Rafın üzerine.) Vazoyu rafa koyuyor.
• Er hängt das Bild an die Wand. (Resmi nereye asıyor? Duvarın üzerine.) Resmi duvara asıyor.
• Wir setzen die Katze auf das Sofa. (Kediyi nereye oturtuyoruz? Kanepenin üzerine.) Kediyi kanepeye oturtuyoruz.

---

2. Temporalangaben: „zuerst, dann, danach, später, schließlich, zuletzt“ Temporalangaben geben die zeitliche Reihenfolge von Ereignissen an. Sie sind Adverbien und können am Satzanfang stehen, was dann eine Inversion (Verb vor Subjekt) nach sich zieht.

Zaman İfadeleri: “önce, sonra, ondan sonra, daha sonra, nihayet, son olarak”

Erklärung / Açıklama: Temporalangaben (zaman ifadeleri) olayların zamansal sırasını belirtir. Bunlar zarftır ve cümlenin başında yer alabilirler, bu durumda inversiyona (fiilin özneden önce gelmesi) neden olurlar.

• zuerst: ilk olarak, başlangıçta
• dann: sonra, ardından
• danach: ondan sonra, bunun üzerine
• später: daha sonra, ileriki bir zamanda
• schließlich: nihayetinde, sonunda, en sonunda
• zuletzt: en sonunda, son olarak

Beispiele / Örnekler:

• Zuerst packen wir die Kartons. Önce kolileri paketliyoruz.
• Dann rufen wir ein Umzugsunternehmen an. Sonra bir taşınma şirketini arıyoruz.
• Danach kaufen wir neue Möbel. Ondan sonra yeni mobilyalar alıyoruz.
• Später streichen wir die Wände. Daha sonra duvarları boyuyoruz.
• Schließlich feiern wir die Einweihungsparty. Nihayet ev partisini kutluyoruz.
• Zuletzt entspannen wir uns. Son olarak rahatlıyoruz.

---

Wiederholung / Tekrar

1. Wechselpräpositionen: Wechselpräpositionen regieren den Dativ, wenn sie eine statische Position (keine Bewegung zum Ort hin) beschreiben. Die Frage ist immer: Wo?
Dativ / İkili Edatlar: Dativ (e hali)

Erklärung / Açıklama: Hatırlatma: Wechselpräpositionen (iki yönlü edatlar), statik bir konumu (yere doğru bir hareket yoksa) tanımladıklarında Dativ‘i (e hali) yönetirler. Soru her zaman: Nerede?

Wechselpräpositionen im Dativ / Dativ ile Kullanılan İkili Edatlar:

• in (içinde, içerde)
• an (bitişiğinde, yanında, üzerinde – dikey temas veya su kütlesi)
• auf (üzerinde, üstünde – yatay temas)
• vor (önünde)
• hinter (arkasında)
• neben (yanında)
• über (üstünde – havada asılı, temas etmeyen)
• unter (altında)
• zwischen (arasında)

Beispiele / Örnekler:

• Das Bild hängt an der Wand. Resim duvarda asılı.
• Die Bücher stehen im Regal. Kitaplar rafta duruyor.
• Der Teppich liegt auf dem Boden. Halı yerde serili.
• Das Auto steht vor dem Haus. Araba evin önünde duruyor.

---

2. Personalpronomen: Dativ
Personalpronomen im Dativ ersetzen Nomen, die die indirekte Ergänzung eines Verbs oder die Ergänzung einer Präposition im Dativ sind. Man fragt: Wem?

Kişi Zamirleri: Dativ (e hali)

Erklärung / Açıklama: Personalpronomen (kişi zamirleri) Dativ (e hali) ile, bir fiilin dolaylı tümleci veya Dativ alan bir edatın tümleci olan isimlerin yerini alır. Kime? diye sorulur.

Nominativ (Yalın Hal)	Dativ (E Hali)
ich (ben)	mir (bana)
du (sen)	dir (sana)
er (o – erkek)	ihm (ona)
sie (o – kadın)	ihr (ona)
es (o – nötr)	ihm (ona)
wir (biz)	uns (bize)
ihr (siz – çoğul)	euch (size)
sie (onlar)	ihnen (onlara)
Sie (Siz – resmi)	Ihnen (Size)

Beispiele / Örnekler:

Ich erzähle Ihnen die Geschichte. (Hikayeyi kime anlatıyorum? Size.) Hikayeyi Size anlatıyorum.

Ich gebe dir den Schlüssel. (Anahtarı kime veriyorum? Sana.) Anahtarı sana veriyorum.

Die Wohnung gefällt ihm sehr gut. (Daire kime çok hoş geliyor? Ona.) Daire ona çok hoş geliyor.

Kannst du uns helfen? (Kime yardım edebilirsin? Bize.) Bize yardım edebilir misin?

---