Hayford Amedji-Dela Anyidoho
📘 Grammatik und Themen der Lektion 1: „Was machen wir am Wochenende?“

🔹 Grammatik / Gramatika
1. Pronomen “man” / Përemri “man”
Erklärung / Shpjegimi: „Man“ ist ein unpersönliches Pronomen. Es wird verwendet, wenn keine bestimmte Person gemeint ist – vergleichbar mit „people“, „you“ oder „they“ im Englischen. “Man” është një përemër i papërcaktuar. Ai përdoret kur nuk synohet një person i caktuar – i krahasueshëm me “people”, “you” ose “they” në anglisht.
Beispiele / Shembuj:
- Man kann im Internet Nachrichten lesen. / Mund të lexohet lajme në internet.
- Man geht bei Regen oft ins Kino. / Shpesh shkohet në kinema kur bie shi.
- Man feiert im Sommer viele Feste. / Festojmë shumë festa në verë.
2. Personalpronomen im Akkusativ / Përemrat vetorë në kallëzore
Erklärung / Shpjegimi: Personalpronomen ersetzen Nomen. Im Akkusativ (Wen-Fall) fragt man: Wen sehe ich? Wen lade ich ein? Përemrat vetorë zëvendësojnë emrat. Në kallëzore (rasa “kë?”) pyesim: Kë shoh unë? Kë ftoj unë?
| Nominativ (Emërore) | Akkusativ (Kallëzore) |
| ich (unë) | mich (mua) |
| du (ti) | dich (ty) |
| er (ai) | ihn (atë – mashk.) |
| sie (ajo) | sie (atë – fem.) |
| es (ai/ajo – asnjanës) | es (atë – asnjanës) |
| wir (ne) | uns (neve) |
| ihr (ju – shumës) | euch (juve – shumës) |
| sie (ata/ato) | sie (ata/ato) |
| Sie (Ju – formal) | Sie (Ju – formal) |
Beispiele / Shembuj:
- Ich sehe den Film jeden Tag im Fernsehen. Siehst du ihn auch jeden Tag im Fernsehen? Unë e shoh filmin çdo ditë në televizor. A e sheh ti edhe ti çdo ditë në televizor?
- Wir hören die Nachrichten und den Wetterbericht. Hört ihr sie auch? Ne dëgjojmë lajmet dhe parashikimin e motit. A i dëgjoni ju edhe ju?
- Ich lade dich zur Party ein. Unë ty të ftoj në festë.
3. Unterschied zwischen Indefinitartikel und Indefinitpronomen „ein-“ (Akkusativ) / Dallimi mes artikullit të papërcaktuar dhe përemrit të papërcaktuar „ein-“ (Kallëzore)
🧩 1. Was ist ein Indefinitartikel? / Çfarë është një artikull i papërcaktuar?
Ein Indefinitartikel steht vor einem Nomen und zeigt an, dass etwas nicht näher bestimmt ist. Një artikull i papërcaktuar qëndron para një emri dhe tregon se diçka nuk është përcaktuar më saktësisht.
🟦 Beispiele (Akkusativ) / Shembuj (Kallëzore):
- Ich sehe einen Film. / Unë shoh një film.
- Sie hat eine Idee. / Ajo ka një ide.
- Wir kaufen ein Buch. / Ne blejmë një libër.
➡️ Struktur: ein-/eine/einen + Nomen / Struktura: ein-/eine/einen + Emër
💬 2. Was ist ein Indefinitpronomen „ein-“? / Çfarë është një përemër i papërcaktuar „ein-“?
Ein Indefinitpronomen „ein-“ steht allein, ohne ein Nomen, und ersetzt ein unbekanntes Nomen. Es steht für „einer von mehreren“, „jemand“, „etwas“. Një përemër i papërcaktuar “ein-” qëndron vetëm, pa një emër, dhe zëvendëson një emër të panjohur. Ai qëndron për “një nga disa”, “dikush”, “diçka”.
🟩 Beispiele (Akkusativ) / Shembuj (Kallëzore):
- Ich sehe einen (Film). / Unë shoh një (film).
- Sie hat eine (Idee). / Ajo ka një (ide).
- Wir kaufen ein (Buch). / Ne blejmë një (libër).
➡️ Das Nomen ist nicht mehr genannt, sondern wird durch das Pronomen ersetzt. / Emri nuk përmendet më, por zëvendësohet me përemrin.
📊 Vergleichstabelle: Indefinitartikel vs. Indefinitpronomen / Tabelë krahasuese: Artikulli i papërcaktuar kundër përemrit të papërcaktuar
| Funktion (Funksioni) | Satz mit Indefinitartikel (Fjali me artikull të papërcaktuar) | Satz mit Indefinitpronomen (Fjali me përemër të papërcaktuar) |
| Medien (Media) | Ich sehe einen Film. (Unë shoh një film.) | Ich sehe einen. (Unë shoh një.) |
| Wetter (Moti) | Sie braucht einen Regenschirm. (Ajo ka nevojë për një ombrellë.) | Sie braucht einen. (Ajo ka nevojë për një.) |
| Termine (Takimet) | Ich habe einen Termin. (Unë kam një takim.) | Ich habe einen. (Unë kam një.) |
| Veranstaltungen (Ngjarjet) | Wir besuchen eine Ausstellung. (Ne vizitojmë një ekspozitë.) | Wir besuchen eine. (Ne vizitojmë një.) |
| Feste (Festat) | Ich bringe ein Geschenk mit. (Unë sjell një dhuratë.) | Ich bringe eins mit. (Unë sjell një.) |
🧠 Merksatz für Lernende (A2-Niveau) / Shënim për të mësuar (niveli A2):
- Wenn „ein-“ + Nomen, dann ist es ein Artikel. / Nëse „ein-“ + emër, atëherë është një artikull.
- Wenn „ein-“ ohne Nomen, dann ist es ein Pronomen. / Nëse „ein-“ pa emër, atëherë është një përemër.
4. Weitere Beispiele / Shembuj të tjerë
📺 1. Medien / Mediennutzung / Media / Përdorimi i medias
- Ich sehe oft Videos auf YouTube. / Unë shoh shpesh video në YouTube.
- Man liest die Nachrichten online. / Lajmet lexohen online.
- Wir hören einen Podcast über das Wetter. / Ne dëgjojmë një podcast rreth motit.
🌦️ 2. Wetter / Moti
- Es regnet heute den ganzen Tag. / Sot bie shi gjithë ditën.
- Man braucht einen Regenschirm. / Duhet një ombrellë.
- Ich sehe sie im Wetterbericht im Fernsehen. / Unë e shoh atë (raportin e motit) në televizor.
📅 3. Termine und Verabredungen / Takime dhe marrëveshje
- Ich habe einen Zahnarzttermin am Montag. / Unë kam një takim te dentisti të hënën.
- Man muss Termine früh buchen. / Takimet duhet të rezervohen herët.
- Sie ruft uns wegen des Treffens an. / Ajo na telefonon neve për takimin.
🎭 4. Unternehmungen / Veranstaltungen / Veprimtari / Ngjarje
- Wir besuchen ein Konzert am Wochenende. / Ne vizitojmë një koncert në fundjavë.
- Man kauft die Karten online. / Biletat blihen online.
- Ich treffe ihn beim Theater. / Unë e takoj atë (mashk.) në teatër.
🎉 5. Feste und Einladungen / Festa dhe ftesa
- Ich lade dich zu meiner Geburtstagsfeier ein. / Unë ty të ftoj në festën time të ditëlindjes.
- Man bringt ein Geschenk mit. / Sjellim një dhuratë.
- Sie organisiert ein großes Fest im Garten. / Ajo organizon një festë të madhe në kopsht.