gatgghana

Lektion 12, Deutsch- Albanisch

•Wetter und Jahreszeiten,
• Kalender: Jahreszahlen,
Monate, Datum
• Tagesablauf und
Alltagsaktivitäten
• Feste und Unternehmungen
•Modalverb: wollen
•Ordinalzahlen

Hayford Amedji-Dela Anyidoho

1. Wetter und Jahreszeiten / Moti dhe Stinët

Das Jahr hat vier Jahreszeiten. Jede Jahreszeit hat ein typisches Wetter. Viti ka katër stina. Çdo stinë ka një mot tipik.

Wann haben wir welche Jahreszeit? / Kur e kemi cilën stinë?

  • Frühling (März, April, Mai): Das Wetter ist oft sonnig, aber manchmal regnet es. Die Blumen blühen.
    Pranvera (Mars, Prill, Maj): Moti shpesh është me diell, por nganjëherë bie shi. Lulet çelin.
  • Sommer (Juni, Juli, August): Das Wetter ist meistens warm und sonnig. Es ist die heißeste Jahreszeit.
    Vera (Qershor, Korrik, Gusht): Moti është kryesisht i ngrohtë dhe me diell. Është stina më e nxehtë.
  • Herbst (September, Oktober, November): Das Wetter ist oft windig und manchmal regnet es. Die Blätter fallen von den Bäumen.
    Vjeshta (Shtator, Tetor, Nëntor): Moti shpesh është me erë dhe nganjëherë bie shi. Gjethet bien nga pemët.
  • Winter (Dezember, Januar, Februar): Das Wetter ist kalt. Manchmal schneit es.
    Dimri (Dhjetor, Janar, Shkurt): Moti është i ftohtë. Nganjëherë bie borë.

10 Beispiele für Wetter und Jahreszeiten / 10 Shembuj për Motin dhe Stinët

  1. Im Frühling scheint die Sonne oft. / Në pranverë dielli shpesh shkëlqen.
  2. Im Sommer ist es heiß. / Në verë është nxehtë.
  3. Im Herbst regnet es viel. / Në vjeshtë bie shumë shi.
  4. Im Winter ist es kalt und es schneit. / Në dimër është ftohtë dhe bie borë.
  5. Heute ist es sonnig. / Sot është me diell.
  6. Es regnet. / Po bie shi.
  7. Es ist windig. / Ka erë.
  8. Die Sonne scheint. / Dielli po shkëlqen.
  9. Es schneit. / Po bie borë.
  10. Es ist warm. / Është ngrohtë.

2. Kalender: Jahreszahlen, Monate, Datum / Kalendari: Vitet, Muajt, Data

Jahreszahlen / Vitet

Wir sagen die Jahreszahl so: Vitin e themi kështu:

  • 1999: neunzehnhundertneunundneunzig / njëmijë e nëntëqind e nëntëdhjetë e nëntë
  • 2005: zweitausendfünf / dymijë e pesë
  • 2024: zweitausendvierundzwanzig / dymijë e njëzet e katër

Monate / Muajt

Ein Jahr hat 12 Monate. Një vit ka 12 muaj.

  • Januar / Janar
  • Februar / Shkurt
  • März / Mars
  • April / Prill
  • Mai / Maj
  • Juni / Qershor
  • Juli / Korrik
  • August / Gusht
  • September / Shtator
  • Oktober / Tetor
  • November / Nëntor
  • Dezember / Dhjetor

Datum / Data

Wie fragt man nach dem Datum? Si pyetet për datën?

  • Wann haben wir heute? / Çfarë date kemi sot?
  • Welches Datum haben wir heute? / Çfarë date kemi sot?

Antworten: / Përgjigje:

  • Heute ist der erste Januar. (der 1. Januar) / Sot është një janar. (1 janar)
  • Heute ist der vierte Mai. (der 4. Mai) / Sot është katër maj. (4 maj)
  • Heute ist der dreizehnte August. (der 13. August) / Sot është trembëdhjetë gusht. (13 gusht)
  • Heute ist der zweiundzwanzigste Dezember. (der 22. Dezember) / Sot është njëzetenjë dhjetor. (22 dhjetor)

3. Tagesablauf und Alltagsaktivitäten / Rutina ditore dhe aktivitete të përditshme

Das sind Dinge, die wir jeden Tag machen. Këto janë gjëra që i bëjmë çdo ditë.

20 Phrasen / 20 Frazat

  1. Ich stehe auf. / Unë ngrihem.
  2. Ich frühstücke. / Unë ha mëngjes.
  3. Ich putze meine Zähne. / Unë laj dhëmbët.
  4. Ich dusche. / Unë bëj dush.
  5. Ich ziehe mich an. / Unë vishem.
  6. Ich gehe zur Arbeit/Schule. / Unë shkoj në punë/shkollë.
  7. Ich arbeite/lerne. / Unë punoj/mësoj.
  8. Ich esse zu Mittag. / Unë ha drekë.
  9. Ich mache eine Pause. / Unë bëj një pushim.
  10. Ich gehe nach Hause. / Unë shkoj në shtëpi.
  11. Ich koche. / Unë gatuaj.
  12. Ich esse zu Abend. / Unë ha darkë.
  13. Ich sehe fern. / Unë shikoj televizor.
  14. Ich lese ein Buch. / Unë lexoj një libër.
  15. Ich höre Musik. / Unë dëgjoj muzikë.
  16. Ich mache Sport. / Unë bëj sport.
  17. Ich rufe Freunde an. / Unë telefonoj miqtë.
  18. Ich räume auf. / Unë rregulloj.
  19. Ich gehe ins Bett. / Unë shkoj në shtrat.
  20. Ich schlafe. / Unë fle.

4. Feste und Unternehmungen / Festa dhe Aktivitetet

In Deutschland gibt es viele Feste und wir machen gerne verschiedene Dinge. Në Gjermani ka shumë festa dhe ne pëlqejmë të bëjmë gjëra të ndryshme.

20 Phrasen / 20 Frazat

  1. Frohe Weihnachten! / Gëzuar Krishtlindjet!
  2. Frohes neues Jahr! / Gëzuar Vitin e Ri!
  3. Alles Gute zum Geburtstag! / Gëzuar ditëlindjen!
  4. Ostern feiern. / Të festosh Pashkët.
  5. Ein Fest besuchen. / Të vizitosh një festival.
  6. Einen Kuchen backen. / Të pjekësh një tortë.
  7. Geschenke kaufen. / Të blesh dhurata.
  8. Freunde treffen. / Të takosh miq.
  9. Ins Kino gehen. / Të shkosh në kinema.
  10. Ins Restaurant gehen. / Të shkosh në restorant.
  11. Einen Spaziergang machen. / Të bësh një shëtitje.
  12. Fahrrad fahren. / Të ngasësh biçikletën.
  13. Schwimmen gehen. / Të shkosh të notosh.
  14. Ein Museum besuchen. / Të vizitosh një muze.
  15. Einen Ausflug machen. / Të bësh një ekskursion.
  16. Kaffee trinken gehen. / Të shkosh të pish kafe.
  17. Einkaufen gehen. / Të shkosh për të bërë pazar.
  18. In den Park gehen. / Të shkosh në park.
  19. Ein Konzert besuchen. / Të vizitosh një koncert.
  20. Tanzen gehen. / Të shkosh të kërcesh.

5. Modalverb: wollen / Folja modale: wollen (të duash)

Das Modalverb “wollen” bedeutet, dass man etwas möchte oder einen Wunsch hat.
Folja modale “wollen” do të thotë që dikush dëshiron diçka ose ka një dëshirë.

Satzstruktur / Struktura e fjalisë

Subjekt + Modalverb (konjugiert) + … + Verb (Infinitiv) am Ende
Kryefjala + Folja modale (e zgjedhuar) + … + Folja kryesore (në infinitiv) në fund

Beispiele: / Shembuj:

  • Ich will Deutsch lernen. / Unë dua të mësoj gjermanisht.
  • Er will Kaffee trinken. / Ai do të pijë kafe.

Konjugation von “wollen” / Zgjedhimi i “wollen”

  • ich will (unë dua)
  • du willst (ti do)
  • er/sie/es will (ai/ajo/ajo (për sende) do)
  • wir wollen (ne duam)
  • ihr wollt (ju doni)
  • sie/Sie wollen (ata/ato duan / Ju (zyrtarisht) doni)

10 Beispiele mit “wollen” / 10 Shembuj me “wollen”

  1. Ich will ein Eis essen. / Unë dua të ha një akullore.
  2. Du willst ins Kino gehen. / Ti do të shkosh në kinema.
  3. Er will Fußball spielen. / Ai do të luajë futboll.
  4. Sie will schlafen. / Ajo do të flejë.
  5. Wir wollen Deutsch sprechen. / Ne duam të flasim gjermanisht.
  6. Ihr wollt einkaufen gehen. / Ju doni të shkoni për pazar.
  7. Sie wollen nach Hause fahren. / Ata duan të shkojnë në shtëpi (me makinë).
  8. Ich will Wasser trinken. / Unë dua të pi ujë.
  9. Du willst das Buch lesen. / Ti do ta lexosh librin.
  10. Wir wollen eine Party machen. / Ne duam të bëjmë një festë.

6. Ordinalzahlen / Numrat rendorë

Ordinalzahlen sagen uns die Reihenfolge (der, die, das erste, zweite, dritte…).
Numrat rendorë na tregojnë renditjen (i/e/të parë, i/e/të dytë, i/e/të tretë…).

Struktur / Struktura

Für die Zahlen von 1 bis 19: Zahl + -te
Për numrat nga 1 deri në 19: numri + -te

  • 1.(erster) → der/die/das erste (Ausnahme!) / (i parë) → i/e/të parë (Përjashtim!)
  • 2.(zweite) → der/die/das zweite / (i dytë) → i/e/të dytë
  • 3.(dritte) → der/die/das dritte (Ausnahme!) / (i tretë) → i/e/të tretë (Përjashtim!)
  • 4.(vierte) → der/die/das vierte / (i katërt) → i/e/të katërt
  • 5.(fünfte) → der/die/das fünfte / (i pestë) → i/e/të pestë
  • 6.(sechste) → der/die/das sechste / (i gjashtë) → i/e/të gjashtë
  • 7.(siebte) → der/die/das siebte / (i shtatë) → i/e/të shtatë
  • 8.(achte) → der/die/das achte / (i tetë) → i/e/të tetë
  • 9.(neunte) → der/die/das neunte / (i nëntë) → i/e/të nëntë
  • 10.(zehnte) → der/die/das zehnte / (i dhjetë) → i/e/të dhjetë

Für die Zahlen ab 20: Zahl + -ste Për numrat nga 20 e lart: numri + -ste

  • (zwanzigste) → der/die/das zwanzigste / (i njëzetë) → i/e/të njëzetë
  • (einundzwanzigste) → der/die/das einundzwanzigste / (i njëzetenjë) → i/e/të njëzetenjë
  • (hundertste) → der/die/das hundertste / (i qindtë) → i/e/të qindtë

5 Beispiele / 5 Shembuj

  • Das ist der fünfte Tag. / Kjo është dita e pestë.
  • Heute ist der erste Juni. / Sot është një qershor.
  • Das ist mein zweites Buch. / Ky është libri im i dytë.
  • Er wohnt im dritten Stock. / Ai banon në katin e tretë.
  • Heute ist der zwölfte Mai. / Sot është dymbëdhjetë maj.

Leave a comment