Dativ (Präpositionen mit Dativ): Indefinitartikel (nach mit)
• Personalpronomen: Dativ (nach gefallen, passen, stehen,
helfen)
• Komparativ / Superlativ
• Demonstrativpronomen dies- / Fragepronomen welch-:
im Nom. und Akk.
• Temporalangaben: immer, meistens, oft, manchmal,
selten, nie

Hayford Amedji-Dela Anyidoho

---

1. Kleidung und Farben – Veshjet dhe Ngjyrat

Këtu janë disa shembuj për veshjet dhe ngjyrat:

• Ich trage ein rotes Kleid. – Unë vesh një fustan të kuq.
• Er hat eine blaue Jacke. – Ai ka një xhaketë blu.
• Sie kauft eine grüne Bluse. – Ajo blen një bluzë të gjelbër.
• Wir tragen schwarze Hosen. – Ne veshim pantallona të zinj.
• Der Pullover ist grau. – Pulovra është gri.
• Ich liebe mein gelbes T-Shirt. – Unë e dua bluzën time të verdhë.
• Die Schuhe sind braun. – Këpucët janë kafe.
• Sie trägt eine weiße Bluse. – Ajo vesh një bluzë të bardhë.
• Ich mag rosa Kleider. – Mua më pëlqejnë fustanet rozë.
• Der Schal ist lila. – Shalli është vjollcë.

2. Kleidung kaufen und umtauschen – Blerja dhe Këmbimi i Veshjeve

Fjale të dobishme gjatë blerjes së veshjeve:

• Ich möchte das bitte umtauschen. – Dëshiroj ta këmbej këtë ju lutem.
• Haben Sie das in Größe M? – E keni këtë në masën M?
• Wie viel kostet diese Hose? – Sa kushton ky pantallon?
• Ich probiere den Mantel an. – Unë provon pallton.
• Diese Bluse passt mir nicht. – Kjo bluzë nuk më rri.
• Ich nehme diesen Pullover. – Unë marr këtë pulovër.
• Wo sind die Umkleidekabinen? – Ku janë kabinat e provës?
• Kann ich mit Karte zahlen? – Mund të paguaj me kartë?
• Gibt es diese Schuhe auch in Schwarz? – A i keni këto këpucë edhe në të zezë?
• Das Kleid ist zu groß. – Fustani është shumë i madh.

3. Eigenschaften und Gegenteile – Cilësitë dhe të Kundërtat

Këtu është një listë e mbiemrave dhe të kundërtave të tyre:

Deutsch	Albanisch
groß – klein	i madh – i vogël
lang – kurz	i gjatë – i shkurtër
weit – eng	i gjerë – i ngushtë
teuer – billig	i shtrenjtë – i lirë
schön – hässlich	i bukur – i shëmtuar
dick – dünn	i trashë – i hollë
weich – hart	i butë – i fortë
neu – alt	i ri – i vjetër
sauber – schmutzig	i pastër – i pisët
hell – dunkel	i çelur – i errët

4. Grammatik – Gramatika

4.1 Dativ (Präpositionen mit Dativ – Parafjalët me Dativ)

Shembuj të parafjalëve që kërkojnë Dativ (këtu fokusohet te ‘mit‘):

• Ich spreche mit meinem Freund. – Flas me shokun tim.
• Wir gehen mit unserer Mutter einkaufen. – Ne shkojmë për pazar me nënën tonë.
• Ich fahre mit dem Bus. – Unë udhëtoj me autobus.
• Kommst du mit mir? – A vjen me mua?
• Sie geht mit ihrem Hund spazieren. – Ajo shkon shëtitje me qenin e saj.
• Ich arbeite mit einem Kollegen. – Unë punoj me një koleg.
• Er spielt mit seiner Schwester. – Ai luan me motrën e tij.
• Wir reisen mit dem Zug. – Ne udhëtojmë me tren.
• Sie spricht mit dem Verkäufer. – Ajo flet me shitësin.
• Ich lerne Deutsch mit meiner Lehrerin. – Unë mësoj gjermanisht me mësuesen time.

Shënim: Parafjalët gjermane që kërkojnë Dativ nuk kanë gjithmonë një korrespondencë të drejtpërdrejtë me përdorimin e parafjalëve në shqip.

4.2 Personalpronomen im Dativ – Përemrat Personalë në Dativ

Format e përemrave personalë në Nominativ dhe Dativ:

Personalpronomen Nominativ	Dativ	Beispiel Deutsch	Albanisch
ich	mir	Der Mantel passt mir.	Pallto më rri.
du	dir	Gefällt dir das Kleid?	A të pëlqen fustani?
er	ihm	Die Hose steht ihm.	Pantallonat i rrin (atij).
sie (sg.)	ihr	Das T-Shirt gefällt ihr.	Bluza i pëlqen (asaj).
es	ihm	Der Hut passt ihm.	Kapela i rri (atij/asaj/asaj).
wir	uns	Die Blusen gefallen uns.	Bluzat na pëlqejnë.
ihr	euch	Der Rock steht euch.	Fundi ju rri (juve, shumës).
sie (pl.)	ihnen	Die Schuhe gefallen ihnen.	Këpucët u pëlqejnë (atyre).
Sie (formal)	Ihnen	Kann ich Ihnen helfen?	Mund t’ju ndihmoj (ju, formal)?

Shënim: Foljet si ‘gefallen’, ‘passen’, ‘stehen’ (në kuptimin e veshjes që i shkon dikujt) përdorin Dativin në gjermanisht, ndërsa në shqip përdoren forma të tjera (shpesh me përemra të shkurtër).

4.3 Komparativ und Superlativ – Shkalla Krahasore dhe Sipërore

Mbiemra të rregullt:

Adjektiv	Komparativ	Superlativ	Beispiel Deutsch	Albanisch
schön	schöner	am schönsten	Dieses Kleid ist schöner als das andere. Dieses Kleid ist am schönsten.	Ky fustan është më i bukur se tjetri. Ky fustan është më i bukuri.
groß	größer	am größten	Der Pullover ist größer als der Mantel. Der Pullover ist am größten.	Pulovra është më e madhe se palltoja. Pulovra është më e madhja.
hell	heller	am hellsten	Die Bluse ist heller als das T-Shirt. Diese Bluse ist am hellsten.	Bluza është më e çelur se bluza. Kjo bluzë është më e çelura.
teuer	teurer	am teuersten	Diese Schuhe sind teurer als die Stiefel. Diese Schuhe sind am teuersten.	Këto këpucë janë më të shtrenjta se çizmet. Këto këpucë janë më të shtrenjtat.
weich	weicher	am weichsten	Der Schal ist weicher als der Pullover. Der Schal ist am weichsten.	Shalli është më i butë se pulovra. Shalli është më i buti.

Formimi: Shkalla krahasore zakonisht me -er, shkalla sipërore me am + mbiemër + -sten.

Mbiemra të parregullt:

Adjektiv	Komparativ	Superlativ	Beispiel Deutsch	Albanisch
gut	besser	am besten	Das Kleid passt besser als die Bluse. Das Kleid passt am besten.	Fustani rri më mirë se bluza. Fustani rri më së miri.
viel	mehr	am meisten	Ich habe mehr Schuhe als du. Ich habe am meisten Schuhe.	Unë kam më shumë këpucë se ti. Unë kam më së shumti këpucë.
hoch	höher	am höchsten	Der Absatz ist höher als bei den anderen Schuhen. Dieser Absatz ist am höchsten.	Takëni është më i lartë se te këpucët e tjera. Ky takë është më i larti.
nah	näher	am nächsten	Das Geschäft ist näher als das Einkaufszentrum. Das Geschäft ist am nächsten.	Dyqani është më afër se qendra tregtare. Dyqani është më i afërmi.
gern	lieber	am liebsten	Ich trage lieber Jeans als Kleider. Ich trage am liebsten Jeans.	Unë vesh më shumë xhinse se fustane. Unë vesh më së shumti xhinse.

Këto forma duhet të mësohen përmendësh.

4.4 Demonstrativpronomen dies- / Fragepronomen welch- – Përemrat Dëftorë dies- / Përemrat Pyetës welch-

Lakimi i përemrave dëftorë ‘dies-‘ dhe përemrave pyetës ‘welch-‘ në Nominativ dhe Akkusativ:

Genus	Kasus	Frage (welch-)	Albanisch (Pyetje)	Antwort (dies-)	Albanisch (Përgjigje)
maskulin	Nominativ	Welcher Mantel gefällt dir? – Hangi paltoyu beğeniyorsun?	Cili pallto?	Dieser Mantel gefällt mir. – Bu paltoyu beğeniyorum.	Ky pallto.
maskulin	Akkusativ	Welchen Schal kaufst du? – Hangi atkıyı satın alıyorsun?	Cilin shall?	Ich kaufe diesen Schal. – Bu atkıyı satın alıyorum.	Këtë shall.
maskulin	Dativ	Mit welchem Pullover gehst du? – Hangi kazakla gidiyorsun?	Me cilin pulovër?	Ich gehe mit diesem Pullover. – Bu kazakla gidiyorum.	Me këtë pulovër.
feminin	Nominativ	Welche Bluse ist neu? – Hangi bluz yeni?	Cila bluzë?	Diese Bluse ist neu. – Bu bluz yeni.	Kjo bluzë.
feminin	Akkusativ	Welche Jacke nimmst du? – Hangi ceketi alıyorsun?	Cilën xhaketë?	Ich nehme diese Jacke. – Bu ceketi alıyorum.	Këtë xhaketë.
feminin	Dativ	Mit welcher Hose gehst du? – Hangi pantolonla gidiyorsun?	Me cilin pantallon?	Ich gehe mit dieser Hose. – Bu pantolonla gidiyorum.	Me këtë pantallon.
neutral	Nominativ	Welches T-Shirt ist schön? – Hangi tişört güzel?	Cila bluzë? (për T-shirt përdoret fem.)	Dieses T-Shirt ist schön. – Bu tişört güzel.	Kjo bluzë. (për T-shirt përdoret fem.)
neutral	Akkusativ	Welches Kleid probierst du an? – Hangi elbiseyi deniyorsun?	Cilin fustan?	Ich probiere dieses Kleid an. – Bu elbiseyi deniyorum.	Këtë fustan.
neutral	Dativ	Mit welchem Hemd kombinierst du das? – Hangi gömlekle bunu kombinliyorsun?	Me cilën këmishë? (për Hemd përdoret fem.)	Ich kombiniere es mit diesem Hemd. – Bunu bu gömlekle kombinliyorsun.	Me këtë këmishë. (për Hemd përdoret fem.)
plural	Nominativ	Welche Schuhe gefallen dir? – Hangi ayakkabıları beğeniyorsun?	Cilat këpucë?	Diese Schuhe gefallen mir. – Bu ayakkabıları beğeniyorum.	Këto këpucë.
plural	Akkusativ	Welche Hosen kaufst du? – Hangi pantolonları satın alıyorsun?	Cilat pantallona?	Ich kaufe diese Hosen. – Bu pantolonları satın alıyorum.	Këto pantallona.
plural	Dativ	Mit welchen Socken trägst du das? – Hangi çoraplarla bunu giyiyorsun?	Me cilat çorapë?	Ich trage es mit diesen Socken. – Bunu bu çoraplarla giyiyorum.	Me këto çorapë.

Shënim: Përemrat pyetës ‘welch-‘ dhe dëftorë ‘dies-‘ lakohen sipas gjinisë, numrit dhe rasës. Në shqip përdoren ‘cili/cila/cilët/cilat’ dhe ‘ky/kjo/këta/këto’.

5. Temporalangaben – Shprehjet Kohore (Shpeshtësia)

Këtu janë disa shprehje të zakonshme kohore (shpeshtësia) me shembuj:

Häufigkeit	Deutsch	Albanisch
immer	Ich trage immer Jeans.	gjithmonë – Unë vesh gjithmonë xhinse.
meistens	Wir gehen meistens am Samstag einkaufen.	zakonisht – Ne zakonisht shkojmë për pazar të shtunave.
oft	Sie kauft oft Kleidung online.	shpesh – Ajo blen shpesh rroba online.
manchmal	Manchmal ziehe ich ein Kleid an.	ndonjëherë – Ndonjëherë vesh një fustan.
selten	Ich trage selten hohe Schuhe.	rrallë – Unë vesh rrallë këpucë me takë të lartë.
nie	Ich bin nie ohne Schal draußen.	kurrë – Unë kurrë nuk dal pa shall.